"su...", artìculu cun valore pronominale

S'artìculu su, sa, sos, sas, is, podet tènnere valore pronominale.
Una frase italiana comente "mi piace il formaggio sardo, soprattutto quello di pecora", in sardu est: m'agradat su casu sardu, mescamente su de berbeghe. No est giustu, duncas, a iscrìere e nàrrere: ...cuddu o cussu de berbeghe. A dolu mannu, custa est una de sas faddinas chi leghimus de prus in sos blogs!

iscritore NO iscriidore

Su faeddu sardu "iscritore" est unu cultismu, comente in ita. "scrittore", "escritor" in ispagnolu, catalanu, portughesu, asturianu, etc., [dae su lat. scriptor -ōris, der. de scriptus, part. pass. de scribĕre «iscrìere»]. No est unu derivadu de "iscrìere", comente "escritor" no est derivadu dae sos àteros infinidos de sas àteras limbas. Duncas "iscriidore" est unu diferentzialismu ridìculu e infantile. Comente chi in italianu esseret "scrivitore" o in ispagnolu e àteras limbas "escribidor"!

istèrgiu NON recipiente, retzipiente

In sardu, istèrgiu  tenet su valore de s'ita. recipiente ma finas de stoviglia.
Duncas: assucare, sabunare, frobbire, ammaniare, giùghere isboidare, prenare, bèndere, comporare... s'istèrgiu.
S'istèrgiu podet èssere de linna, de làmia, de plàstica, de terra.
In càmbiu,  recipiente, retzipiente sunt italianismos.

reghente NON recente, retzente

reghente, comente agetivu e avèrbiu, no est un'italianismu (comente pessat calicunu chi connoschet pagu su sardu!) ma una paràula patrimoniale chi derivat dae su lat. RECENTEM.
Duncas: de reghente apo connotu connotu duos tataresos; sas leges reghentes in contu de limba tutelant finas sa limba sarda.

puale NON sèchiu

A sa paràula italiana "secchio", currispondent in sardu paràulas comente puale o poale (dae su cat. poal), sìcia (dae ita. secchia) e àteras.
"sèchiu" o "sèchio" sunt italianismos reghentes.

ismùrgiu, ismurgiare NON colatzione, fàghere colatzione

Duncas, est giustu: oe amus fatu s'ismùrgiu in presse; oe apo ismurgiadu a cafè e a pane cun mele.

brulla NO ischertzu

bote NON baràtulu, latina

Duncas, est giustu: unu bote de cunserva, unu bote de birra, unu bote de tinta.
In càmbiu, baràtulu, latina sunt italianismos.

"passàgiu, passadissu" NO "ànditu"

in favore NO a favore

Duncas, est giustu: votare in favore de calicunu , faeddare in favore de calicunu

voluntàriu NON volontàriu

Duncas, finas: voluntària, voluntàrios, voluntàrios

dae ue NON dae in ue

Est giustu a nàrrere: in ue ses?, dae ue ses benende?, a ue ses andende? de ue ses?.
Sunt formas non giustas "dae in ue, de in ue, a in ue..."

su bonu, su prus NON sa magior parte

Es.: Su bonu (su prus) de sas pessones mannas faeddat in sardu..
A nàrrere "sa magior parte" est un'italianismu.

gràtzias NON gràtzie

"gràtzie" est pròpiu italianu cun tz. No andat bene!

gràtzias NON gràtzie

"gràtzie" est pròpiu italianu cun tz ma no andat bene!

isperu NO isperàntzia

Est mègius isperu, es.: non tèngio isperu perunu chi ocannu siat un'annada bona.

càrrigu, incàrrigu, iscàrrigu... NO gàrriu, ingàrriu, irgàrriu...

Duncas finas carrigare, incarrigare, iscarrigare...:
Es.:
Su càrrigu est tropu grae e su molente non podet.
A su diretore nostru l'ant dadu un'incàrrigu nou.
Ammenta chi cheret fatu su documentu de iscàrrigu si no as bèndidu totu sa mercantzia.
Pro cras mangianu tocat a nche carrigare a sa màchina totu sos libros.

ma', ba', Paule', Pe'... NON mà, bà, Paulè, Pè...

Cando cramamus una pessone, in sardu, truncamus sa paràula interessada in sa vocale tònica. In custas ocasiones est giustu a iscrìere un'apòstrofu pro sinnare custu truncamentu, no un'atzentu in sa vocale tònica. Duncas est giustu, es.: ma' pro cramare sa mama, ba' pro cramare su babbu, Paule' pro cramare a Pauleddu o a Pauledda, Pe' pro cramare a Pedru, etc.

bighinadu NO ighinadu o chinadu

In sardu, a su sòlitu in paràulas derivadas dae su latinu, sa b, d, f, g de cumintzu de paràula, pretzèdida dae paràula chi agabbat in vocale, podet iscumpàrrere, sena, però, cunsentire peruna elisione de sa vocale de in antis, es.: su (b)ighinu, sa (d)omo, sa (f)èmina, sa (g)ama.
Càpitat finas cun sos topònimos, es.: (B)ilartzi, (F)onne
Cando, imbetzes custas paràulas leant su plurale, custas cunsonantes non ruent, es.: sos bighinos, sas domos, sa fèminas, sa gamas. Custu càpitat finas in sos topònimos, es.: ando a Fonne, isto in Fonne, ando a Bilartzi, isto in Bilartzi. Duncas sa forma giusta est Bilartzi, Fonne, etc.
In carchi bidda, in su plurale,  torrat sa b, non sa g comente diat dèvere èssere: sas bamas, sos batos. A bias, custu plurale cunditzionat finas si singulare: bustu in càmbiu de gustu. Pro ite? Ca sigomente a su sòlitu est sa bi intervocàlica chi ruet, chie faeddat pessat chi si tratet de b finas in paràulas chi tenent sa g.
Una curiosidade. A fortza de elisiones, in biddas comente Paule, dae su (b)ichinadu si podet colare a su chinadu, pro nàrrere su bighinadu. Pro custu, lassende a cada bidda sa libertade de pronuntziare sas paràulas in forma locale, est de utilidade manna una norma de referèntzia comente sa Lsc, chi nos dat sas formas cumpretas de sas paràulas: su bighinu, su bighinadu.

iscumparta NO iscumparsa

In custu sustantivu feminile, sa desinèntzia currispondet a sa de su p.p. de su verbu iscumpàrrere o de sos cumpostos de pàrrere (partu). Duncas est giustu a iscrìere: "S'iscumparta de sa limba sarda nos ponet in pessamentu". 

Iscumparsa est un'italianismu.